Açık Bilinç’te Güven Güzeldere, doğa korumacısı ve fotoğrafçısı Zafer Kızılkaya ile Akdeniz’de iklim krizinin deniz ekosistemlerine etkilerini, istilacı türleri, dip trollemesini ve Gökova Körfezi’nde geliştirilen koruma modellerini konuşuyor.
Zafer Kızılkaya, uzun yıllardır doğa korumacılığı ve fotoğrafçılığı yapan, uluslararası ödüllere de sahip bir inşaat mühendisi. En son 2023 senesinde, "Yeşil Nobel" diye de bilinen Goldman Çevre Ödülüne layık görüldü.
Zafer Kızılkaya, dünyada pek çok denizde koruma fotoğrafçılığı yaptıktan sonra dikkatini Türkiye'ye ve özellikle Gökova körfezine çevirmişti ve bu alandaki çalışmaları halen sürüyor.
Peki Türkiye'nin deniz dibi korumacılığı dünyaya kıyasla nerede ve Akdeniz sahillerindeki son durum nedir?
Denizlerdeki korumacılık haliyle iklim konusuyla da yakından ilintili. Örneğin, Akdeniz sahilleri şu anda suların ısınması nedeniyle Süveyş Kanalı'ndan geçerek Akdeniz'e gelen Kızıldeniz kökenli balık türlerinin
son derece etkili istilası altında.
Buna karşı ne yapılabilir ya da neler yapılıyor?
İklim değişikliğinin yol açtığı durumlardan bir başkası, virüslerin yol açtığı pandemiler. Örneğin, son zamanlarda gündemden düşmeyen Hantavirüs - ne ölçüde tehlike arz ediyor?
Asıl sorun nerede?
Bu konuyu ileride virolog uzmanımız Prof. Selim Badur'a da soracağız.
Peki Akdeniz kıyılarının korunması konusunda bizler ne yapabiliriz? Konuğumuz Zafer Kızılkaya'nın bu konuda da önerileri olacak.
Büyük şirketlerin deniz dibinde ağ sürükleyerek çok sayıda balık tutması mümkün ama bu pratik, pek çok deniz canlısının da ölümüne sebep oluyor.
Halen ABD ile Avrupa Birliği arasında bir gerginliğe de sebep olan bu dip trolleme pratiğinin, iklim değişikliği de göz önüne alındığında, Avrupa için senede 16 milyar dolara varan bir zarar yarattığı söyleniyor.
Son olarak, dip trollemesi pratiğine Avrupa'dan farklı olarak Türkiye'nin Gökova Körfezi'den bulduğu çözümü analiz eden 'Vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edilen dip trol avcılığı Avrupa'ya milyarlarca dolara mal oluyor. Türkiye çözüm buldu mu?' başlıklı yazıyı da ekleyeyim.
Peki Akdeniz kıyılarının korunması konusunda bizler ne yapabiliriz? Konuğumuz Zafer Kızılkaya'nın bu konuda da önerileri var.
