Login'den Christopher Çolak, Kazablankalı plak şirketi Tikita’nın patronu Karim’in 15 Mayıs'ta yayımlanan debut albümü "Lila" hakkında bilgi veriyor.
Fas’ın uçsuz bucaksız çöllerinden gelen bedevi techno ritimlerine kulak veriyoruz ve bu sefer Kazablankalı plak şirketi Tikita’nın patronu Karim’in debut albümü Lila’yı misafir ediyoruz. 15 Mayıs itibariyle yayımlanan albümde hipnotik 9 adet parça yer alıyor. 2021 yılı Şubat ayında bandcamp en iyiler listesine de giren Karim ve label’ı Tikita, uzunca süredir devam ettirdiği kendine özgü techno tarzıyla dikkat çekiyor.
Tikita etiketi kurulduğu 2014 yılından beri dünyanın pek çok yerinden titizlikle seçilmiş benzer vizyona sahip prodüktörleri ağırlıyor. Kendisini beden ve zihin (Body & Mind) müziklerine odaklanan bir plak şirketi olarak tanımlayan Tikita, aslolarak Kuzey Afrika halk geleneklerinden ve Gnawa rituel müziklerinden esinleniyor. Bu bakış açısıyla özellikle tribal techno ve türevlerinin de atası olan Afrika animizm geleneklerinden ve bu külliyatın en vazgeçilmez ikilisi olan dans-ritim ilişkisinden de ziyadesiyle feyz alıyor.
Tüm dünyayı gizli gizli etkisi altına aldığını düşündüğüm techno müzik, aslında neredeyse bin yıllardır farklı şekillerde, farklı enstrümanlarla, farklı coğrafyalarda icra edilmeye devam ediyor. Bu perspektifle açılan pencereden bakınca, iki yıl önce UNESCO Almanya Komisyonu'nun, Berlin Techno kültürünü ‘Intangible Cultural Heritage’ listesine neden aldığını anlamak da oldukça kolaylaşıyor. Müzik, janrlarından bağımsız olarak şekil değiştirerek, yeni araçlarla icra edilerek binlerce yıldır insanoğlunun en büyük yoldaşı olmaya devam ediyor.
Geçtiğimiz günlerde katıldığım bir sunumda Göbeklitepe’deki hemen her taşın litofon özelliği taşıdığını öğrendiğimde de hayli şaşırmıştım. Antik çağların müzik aleti olan taşlardan, günümüz modüler synthesizer’larına gelene kadar üretilen binlerce tür müziğin hiç şüphesiz en önemli özelliği, insanlar için hipnotik bir zamanda - belki de boyutta - yolculuk aracı olması.
Faslı sanatçı Karim Bennis’in ilk LP'si olan Lila'da, techno için çok alışılagelmiş davul-kick-sesleri olmasa da, onların yerine bolca çalkalayıcılar, kastanyetler, vuruşlar, tok sesler, gümlemeler var. Özellikle "Kiyex" ya da "Kille" parçalarında bu tribal hissiyatı iliklerinize kadar hissedebilirsiniz. Benzer şekilde "Sonic" parçası da yukarıda bahsetmeye çalıştığım sonik yolculuğa oldukça iyi bir örnek. Lila, techno müziğin avangart sınırlarında geziniyormuş gibi gözükürken, aslında Afrika köklerine uyumlanıyor. Sahra çölünde hızla ilerleyen psikedelik trendeki ritim yolcuğuna Karim’in kondüktörlüğü eşliğinde dahil oluyorsunuz.
Albümdeki parçaları yazarken Karim, yüzlerce yıl önce köle olarak Fas'a getirilen Batı Afrika halklarından gelen dini-manevi bir müzik geleneği olan Gnawa müziğinden esinlenmiş. Artık Fas kültürüne derinlemesine entegre olmuş olan Gnawa müziğinin merkezinde, katılımcıları ve müzisyenleri iyileştirici bir trans haline sokmak için tasarlanmış, gece boyu süren bir ritim ritüeli olan Lila (Arapça'da "gece") yer alıyor. Albümün ismi de işte buradan geliyor.
Tamamen modüler sentezleyicilerle oluşturulan Lila, çeşitli dokular ve ruh halleri yaratırken, meşhur sanatçı Andrea Chiampo’ya ait spiral şeklinde bir hamur-kayayı andıran artwork’üyle hissiyatını daha da gizemli hale getirmeyi başarıyor. Giuseppe Tillieci’nin Roma’daki stüdyosu Enisslab’de mastering’i tamamlanan etnik köklerin ritmik örüntülerle bezendiği albümde "La", "Kiyex" ve "Joul à lèvre" gibi parçalar techno’nun davulsuz versiyonları gibi işlerken, sadece "Miloir"de alışageldiğimiz techno örüntüsüyle karşılaşıyoruz. Bunların haricinde ise atmosferik giriş parçası "Bakh" ve "Pamil" ise Büyük Sahra'dan Mısır ve Libya kıyılarına doğru esen, çok sıcak, kuru ve toz yüklü yerel bir rüzgâr olan Hamsin misali albümü havalandırıyor. Karim’in K’sı, Tikita’nın T’si ve Lila’nın L’si ilginizi çektiyse ve deneysel, psikedelik bir techno deneyimi yaşamak istiyorsanız, Kazablanka gecelerine davetlisiniz.
Karim – Lila
Tikita Records
1. Bakh
2. Philipoussis
3. La
4. Kiyex
5. Kille
6. Joul à lèvre
7. Pamil
8. Sonic
9. Miloir
